Senin, 04 Januari 2016

DAKWAH WALI SONGO LEWAT TEMBANG

" Dunia itu ibarat sebuah taman yang indah,yang dihiasi oleh lima ornamen,yaitu ilmu para ulama,adil para pegawai,kepemurahan orang-orang kaya,dan doa dari orang fakir dan miskin"(HR.Imam Bukhari).

 Tembang atau dalam bahasa sunda suka disebut dengan Pupuh,  ada 17 Pupuh tembang di sunda dan 11 dijawanya , jika 17 sepertihalnya bila kita sandarkan dalam Sholat ada 17 Rakaat dalam kurun 5 (lima) waktu kita sholat.

Jenis tembang /pupuh
diantaranya :

1. MIJIL
   Yang menggambarkan perjalanan anak manusia dari lahir sampai matinya                                             (Masa kelahiran jabang bayi di dunia)

contoh :
Dedalane guno lawan sekti
kudu andhap asor
Wani ngalah dhuwur wekasane
Tumungkula yen dipun dukani
Bapang den simpangi
ono catur mungkur

2. SINOM
    Masa remaja atau masa anak-anak

contoh :
Pangeran kang sipat murah(8/a)
Njurungi kajating dasih(8/i)
Ingkang temen tinemenan(8/a)
Pan iku ujaring dalil(8/i)
Nyatane ana ugi(7/i)
Iya kiyageng ing Tarub(8/u)
Wiwitane nenedha(7/a)
Tan pedhot tumekeng siwi(8/i)
Wayah buyut canggah warenge kang tempa(12/a)

3. ASMARANDANA
    Masa Pemuda atau pemudi yang sedang dilanda rasa asmara/cinta kepada lawan jenis

contoh :

Kakalih putra yu luwih
putrane raja Luamah
raja Amarah nuline
kalangkung ayu utama
cahya pindha sasangka
pan nenggih ing namanipun
sang retna yu Salasiyah



4. KINANTI
    Masa kehidupan rumah tangga dalam perkawinan

contoh :

Anoman malumpat sampun,
Praptêng witing nagasari,
Mulat mangandhap katingal,
Wanodyâyu kuru aking,
Gelung rusak awor kisma,
Ingkang iga-iga kêksi.


5. DANDANGGULA
    Msa suka duka dalam kehidupan rumah tangga

contoh :
Eling-eling pra kadang den eling(10/i)
Uripa ing ndonya tan lama(10/a)
Bebasan mung mampir ngombe(8/e)
Cinecep nulya wangsul(7/u)
Mring asale sangkane nguni(9/i)
Begja kang wus pana]sangkan paranipun(7/a)
Dedalankang den ambah(8/a)
Mring rahayu lumampah(7/a)

6. MASKUMAMBANG
    Masa kehidupan manusia yang rawan atau rentan terhadap kepalsuan

contoh :
Gereng-gereng Gathotkaca sru anangis
Sambaté mlas arsa
Luhnya marawayan mili
Gung tinamêng astanira

7. DURMA
    Masa kehidupan manusia penuh keraguan, antara maju dan mundur

contoh :
Damarwulan aja ngucireng ngayuda, 12 a
Baliya sun anteni, 7 i
Mangsa sun mundura, 6 a
Lah Bisma den prayitna, 7 a
Katiban pusaka mami, 8 i
Mara tibakna, 5 a
Curiganira nuli. 7 i


8. PANGKUR
    Masa meninggalkan kehidupan duniawi lalu lebih berkonsentrasi dalam
    kehidupan keagamaan atau spiritual untuk mempersiapkan  kehidupan di
    akhirat kelak

contoh :
Mingkar mingkuring angkara,
Akarana karenan mardi siwi,
Mangka nadyan tuwa pikun,
Yen tan mekani rasa,
Yekti sepi sepa lir asepa samun,
Samangsane pakumpulan,
Gonyak ganyuk nglelingsemi.

9. GAMBUH
    Jumbuh atau menyatu yakni masa kehidupan seseorang yang sudah
    matang karena mengenal posisi dirinya sebagai hamba yang harus
    mengenal tuhan dan menyembah kepada tuhannya

contoh :

Sekar gambuh ping catur(7/u)
Kang cinatur polah kang kalantur(10/u)
Tanpa tutur katula-tula katali(12/i)
Kadaluarsa katutuh(8/u)
Kapatuh pandadi awon(8/o)

10. MEGATRUH            :
      Masa terputusnya ruh yang ditandai dengan kematian

contoh:

sigra milir kang gèthèk sinangga baju
lkawan dasa kang njagèni
ing ngarsa miwah ing pungku
rtanapi ing kanan kéri
ngkang gèthèk lampahnya alon
 11. PUCUNG
      Masa akhir kehidupan manusia ; menjadi pocong,lalu dikuburkan .

contoh :

Basa ngelmu, mupangate lan panemu
Pasahe lan tapa
Yen satria tanah jawi
Kuna-kuna kang ginilut tri prakara
Lila lamun, kelangan noragegetun
Nrima yen kataman
Sak serik sameng dumadi
Tri legawa nalangsa srah ing bathara.

Bathara gung ing nguger jroning jejantung
Jenek hyang wisesa
Sana pasenedan suci
Nora kaya si mudha mudhar angkara.

Dari 11 poin ini merupakan  Tembang /pupuh  Dakwah para wali songo ,dimana fase hidup kita jalani  hari-hari mendatang ini ? sudahkan bercermin dari Tembang diatas ? ..

selanjutnya dari pupuh/tembang sunda lanjut ke poin :

12. PUPUH LAMBANG
(Ngagambarkeun anu lohong banyol, tapi pikiraneun)

contoh : 

WAWANGSALAN
Dialajar wawangsalan,
saperti tatarucingan,
cik naon atuh maksudna,
teangan naon wangsalna,
gedong ngambang di sagara,
ulah kapalang diajar,
keuyeup gede di lautan,
kapitineung salawasna.

13. PUPUH LADRANG
(Ngagambarkeun anu banyol tapi bari nyindiran)

contoh : 
MOKAHAAN
Aya hiji anak bangkong leutik,
mokahaan,
maksudna ngelehkeun sapi,
nahan napas antukna bitu beuteungna.
 

14. PUPUH WIRANGRONG
(Ngagambarkeun anu kawiwirangan, era ku polah sorangan)

contoh :
SIEUN DORAKA
Kuring moal deui-deui,
gaduh panata nu awon,
ngabantah nu jadi indung,
sieun dibendon ku Gusti,
kawas Dalem Boncel tea,
doraka ti ibu-rama.

15. PUPUH JURU DEMUNG
(Ngagambarkeun nu bingung ku kalakuan sorangan)

contoh : 
ADIGUNG
Lolobana mungguh jalma,
embung hina hayang agung,
hayang hirup mukti,
tapina embung tarekah,
tinangtu mo bakal nanjung.

16..PUPUH GURISA
(Ngagambarkeun nu ngalamun atawa malaweung)

contoh : 
SI KABAYAN
Si Kabayan lalamunan,
pangrasa bisa nyetiran,
motor atawana sedan,
poho keur eundeuk-eundeukan,
na dahan emplad-empladan,
gujubar kana susukan.

17. PUPUH BALAKBAK
(Ngagambarkeun heureuy atawa banyol)

contoh : 
DAYEUH BANDUNG
Dayeuh Bandung kiwari teuing ku rame-araheng,
gedong-gedong pajangkung-jangkung wangunna-alagreng,
tutumpakan-tutumpakan balawiri lalar liwat-garandeng.


Tidak ada komentar:

Posting Komentar